بهترین نظام آموزشی دنیا چه ویژگی‌هایی دارد؟

زمانی‌که از بهترین نظام‌های آموزشی دنیا صحبت می‌کنیم، ویژگی‌هایی مانند موفقیت در آزمون‌ها، استفاده از بهترین روش تدریس، به‌کارگیری انواع فناوری آموزشی و مواردی از این دست به ذهن می‌رسند. درحالی‌که بهترین سیستم‌های آموزشی، ویژگی‌های برجسته‌تری دارند که عبارتند از:

تمرکز مستمر و جدی بر دسترسی برابر به آموزش

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های نظام‌های آموزشی برتر دنیا، تمرکز بر دسترسی برابر دانش‌آموزان به منابع آموزشی است. به‌عبارت دیگر در این نظام‌ها تمرکز صرفا بر تعداد دانش‌آموزانی که به بالاترین سطوح می‌رسند، نیست و این موضوع که همه دانش‌آموزان فرصت ورود به مسیر یادگیری را داشته باشند، اهمیت بیشتری دارد. استفاده از تکنولوژی در آموزش و ایجاد بسترهای یادگیری از راه دور، راهکار سیستم‌های آموزشی برتر دنیا برای تحقق این هدف است.

یکی از مراکزی که این شیوه آموزشی را برای ارائه خدمات بهتر به دانش‌آموزان استفاده می‌کند، آکادمی 21 انگلستان است. این مجموعه که با چیزی حدود 100 مدرسه در سرتاسر بریتانیا همکاری دارد، از طریق کلاس‌های آنلاین زنده، دانش‌آموزان را به معلمان متخصص متصل می‌کند. بسیاری از دانش‌آموزان این آکادمی در سازگاری با روش‌های سنتی آموزش دچار مشکل بوده‌اند و برخی دیگر به‌دلیل مشکلات سلامتی یا شرایط خاص اجتماعی، قادر به استفاده از روش‌های رایج آموزش نیستند. آموزش آنلاین و از راه دور در این آکادمی، فرصت استفاده از باکیفیت‌ترین سطح آموزش را برای چنین دانش‌آموزانی فراهم می‌کند.

نتیجه این روش آموزشی، تنها بهبود یادگیری نیست و در کنار پیشرفت علمی، اعتمادبه‌نفس دانش‌آموزان هم تقویت می‌شود. البته این رویکرد محدود به بریتانیا نیست و در ایران هم نمونه‌هایی از این ویژگی بهترین نظام آموزشی دنیا وجود دارد. برای مثال پلتفرم سپید با ارائه زیرساخت ایجاد دوره‌های آموزشی آنلاین در فضای ابری، بستر ارتباط بدون محدودیت دانش‌آموزان با تدریس اساتید برتر کشور را فراهم می‌کند. ارائه آموزش‌های آنلاین در سپید برای معلمان تنها با چند کلیک و بدون نیاز به دانش فنی امکان‌پذیر بوده و دسترسی به آ‌ن‌ها برای دانش‌آموزان، محدودیت زمانی و مکانی ندارد.

دیدگاه متفاوت نسبت به آزمون‌های ارزشیابی

از دیگر ویژگی‌های نظام‌های برتر آموزشی دنیا می‌توان به دیدگاه متفاوت آن‌ها نسبت به آزمون‌های رایج ارزشیابی پیشرفت تحصیلی اشاره کرد. در بیشتر نظام‌های آموزشی، آزمون‌های استاندارد و پاسخ به پرسش‌های از پیش‌ طراحی‌شده ابزار اصلی سنجش میزان یادگیری دانش‌آموزان و معیاری برای تعیین شایستگی آن‌ها هستند. درحالی‌که این رویکرد همیشه به یادگیری ختم نمی‌شود. در بسیاری از موارد دانش‌آموزان صرفا برای عبور از آزمون، مطالب را به‌صورت فشرده حفظ می‌کنند و معلمان هم آموزش را براساس موفقیت دانش‌آموزان در آزمون‌ها ارائه می‌کنند. در چنین شرایطی یادگیری به شکلی که باید، انجام نمی‌شود.

در بهترین نظام‌های آموزشی دنیا مانند فنلاند، ارزشیابی دانش‌آموزان به این شکل نیست. در این کشور آزمون استانداردی به جز آزمون ملی ورود به دانشگاه وجود ندارد و عملکرد دانش‌آموزان با نمره‌دهی فردی ارزیابی می‌شود که مسئولیت آن برعهده معلمان است. در سطح کلان هم آموزش‌وپرورش این کشور با نمونه‌گیری از مدارس مختلف، روند کلی پیشرفت آموزش را بررسی می‌کند.

همکاری به‌جای رقابت؛ ویژگی بهترین نظام آموزشی دنیا

در بسیاری از نظام‌های آموزشی برتر دنیا مانند سیستم آموزشی فنلاند که در صدر جدول برترین سیستم‌ها قرار دارد، به‌جای تشویق دانش‌آموزان به رقابت، آن‌ها را دعوت به مشارکت و همکاری می‌کنند. این همکاری محدود به دانش‌آموزان نمی‌شود و در چنین سیستم‌هایی اصطلاحاتی مانند معلم یا مدارس برتر وجود ندارد تا محیط رقابتی نباشد.

توانمندسازی معلمان

بهترین نظام آموزشی دنیا به توانمندسازی معلمان هم توجه می‌کند. برای مثال در کشورهایی مانند فنلاند و سنگاپور، تدریس به‌عنوان یک حرفه جدی و معتبر شناخته می‌شود و جایگاهی شبیه به حرفه حقوق یا پزشکی دارد. در این کشورها، گذراندن دوره‌های آموزشی سخت‌گیرانه برای معلمان الزامی است و در مقابل، حقوق و مزایای مناسبی برای آن‌ها در نظر گرفته می‌شود.. تاثیر آموزش و توانمندسازی معلمان و حمایت‌های دولتی از آن‌ها، افزایش کیفیت یادگیری دانش‌آموزان و رشد بیشتر آن‌هاست.

استفاده از مدل‌های آموزشی دوگانه در بهترین نظام آموزشی دنیا

یکی دیگر از مواردی که می‌توان به‌عنوان وجه تمایز نظام‌های آموزشی برتر دنیا معرفی کرد، استفاده از مدل‌های دوگانه آموزشی است. برای مثال آلمان و سوئیس از پیشگامان جهانی در ترکیب آموزش نظری با آموزش حرفه‌ای محسوب می‌شوند. نظام‌های آموزش دوگانه در این کشورها و حتی در بخش‌هایی از نظام آموزشی فرانسه، این امکان را فراهم می‌کنند که دانش‌آموزان از دوران دبیرستان وارد دوره‌های کارآموزی در مشاغل و صنایع مختلف شوند. تماس مستقیم با دنیای واقعی، فرصت اشتغال راحت‌تر و درک عمیق‌تر زندگی خارج از کلاس درس را برای دانش‌آموزان فراهم می‌کند.

استفاده از ابزارهای یادگیری مبتنی بر مهارت

نظام‌های برتر آموزشی، دارای رویکرد یادگیری مبتنی بر مهارت هستند. در این سیستم‌ها از کیت‌های مهارت‌محور که حوزه‌هایی مانند برنامه‌نویسی، رباتیک، مدیریت مالی و طراحی گرافیک را پوشش می‌دهند، استفاده می‌شود تا با فراهم کردن فرصت ساخت و تجربه عملی، مهارت‌های مختلف در دانش‌آموزان تقویت شوند. با این ابزارها آموزش دیگر محدود به فضای مدرسه نخواهد بود و دانش‌آموزان در هر جایی می‌توانند به یادگیری مشغول باشند.

بهترین نظام آموزشی دنیا کجاست؟

حالا که با ویژگی‌های بهترین نظام آموزشی دنیا آشنا شدید، احتمالا این سوال برای شما ایجاد شده که کدام کشورها در دسته برترین‌ها قرار می‌گیرند و بهترین سیستم آموزشی را دارند؟ طبق آخرین رتبه‌بندی‌ها پاسخ این سوال، به شرح زیر است:

کشور فنلاند

فنلاند یکی از کشورهایی است که به دلیل داشتن یک نظام آموزشی موفق و قدرتمند شناخته می‌شود. نظام آموزشی این کشور بر مجموعه‌ای از اصول بنا شده که محور اصلی این اصول توسعه فردی دانش‌آموزان و توجه به توانمندی‌های آن‌هاست. در این نظام آموزشی، تربیت کودکان و نوجوانان اهمیت زیادی دارد و آموزش‌وپرورش دانش‌آموزان صرفا انتقال مطالب علمی نیست و اهداف دیگری مانند تقویت پایه‌های اجتماعی و اقتصادی جامعه هم دارد. یکی از ویژگی‌های برجسته این سیستم، توجه به ارزش‌های هر فرد و پرورش توانایی‌های متفاوت و متنوع هر دانش‌آموز است.

فرایند آموزشی در فنلاند بر پایه رویکردی عملی و کاربردی طراحی شده است؛ به‌گونه‌ای که محتوای درسی همیشه با مسائل واقعی زندگی و موضوعات اجتماعی ارتباط دارد. در این سیستم رشد و توسعه شخصیتی دانش‌آموزان حائز اهمیت است، چراکه آن‌ها اعضای ارزشمند جامعه محسوب می‌شوند. همین موضوع باعث شده که سیستم آموزشی فنلاند تبدیل به محیطی دوستانه و حمایتی شود.

فنلاند کشوری است که کوتاه‌ترین ساعات آموزشی را دارد و در عین حال بیشترین بازدهی را ارائه می‌دهد. در این نظام، آموزش با تجربه، تفریح و کشف همراه است و یادگیری به شکلی جذاب و تعاملی انجام می‌شود. همه آموزش‌ها در این کشور رایگان هستند و هیچ امتحان استانداردی برگزار نمی‌شود، به‌علاوه معلمان در دوره ابتدایی تا پایان سال ششم ثابت هستند. به همین دلیل، فنلاند در صدر لیست بهترین نظام‌ آموزشی دنیا قرار دارد و بسیاری از کشورها از آن به‌عنوان الگویی موفق برای بهبود سیستم آموزشی خود استفاده می‌کنند.

بهترین نظام آموزشی دنیا در کانادا

کانادا یکی دیگر از کشورهایی است که با نظام آموزشی برجسته و شناخته‌شده خود در سطح جهان شناخته می‌شود. دلیل این جایگاه، فراگیری، تنوع و رعایت استانداردهای بالای تحصیلی در کاناداست. آموزش در این کشور محدود به کتاب‌های درسی نیست و با ایجاد محیطی صمیمانه انجام می‌شود که در آن هر دانش‌آموز، بدون توجه به سابقه خود، احساس ارزشمندی و حمایت داشته باشد.

دولت کانادا توجه ویژه‌ای به فراهم‌کردن دسترسی برابر به آموزش باکیفیت دارد؛ یکی از اولویت‌های اصلی دولت برای سیستم آموزشی این کشور، حفظ استانداردهای آموزشی بالا در دانشگاه‌ها و مدارس است. به‌همین دلیل دانش‌آموزان حتی در پایین‌ترین مقاطع تحصیلی از زیرساخت‌های مدرن، روش‌های نوآورانه تدریس و برنامه‌های درسی ویژه‌ای که مهارت تفکر انتقادی آن‌ها را پرورش می‌دهد، بهره‌مند می‌شوند.

کلاس‌های درسی در کانادا، منعکس‌کننده هویت چندفرهنگی این کشور هستند و دانش‌آموزانی از سراسر جهان را گرد هم می‌آورند. این موضوع باعث بهبود تجربه یادگیری شده و در کنار آن، مهارت‌هایی مانند همدلی و همکاری را تقویت می‌کند؛ مهارت‌هایی که برای آینده دانش‌آموزانن و موفقیت آن‌ها در جامعه جهانی حائز اهمیت هستند.

از دیگر ویژگی‌هایی که نظام آموزشی کانادا را به یکی از بهترین سیستم‌ها در دنیا تبدیل کرده است، می‌توان به تمرکز بر توسعه فردی و شخصی‌سازی مباحث آموزشی اشاره کرد. در این کشور توجه ویژه‌ای به استعدادها و علایق دانش‌آموزان می‌شود و دسترسی به منابع مختلف برای پرورش استعدادها امکان‌پذیر است.

ژاپن

یکی دیگر از کشورهایی که در لیست دارندگان بهترین نظام آموزشی دنیا می‌توان به آن اشاره کرد، ژاپن است. سیستم آموزشی کشور ژاپن ترکیبی از سنت و نوآوری است و در آن توجه ویژه‌ای به احترام، نظم، انضباط و یادگیری مادام‌العمر می‌شود. تمرکز اصلی سیستم آموزشی این کشور، پرورش همزمان توانایی‌های ذهنی و رشد شخصیتی دانش‌آموزان است. در چنین سیستمی افراد با مسئولیت‌پذیری بیشتر پرورش پیدا می‌کنند و مسائلی مانند سخت‌کوشی اهمیت ویژه‌ای برای آن‌ها دارد.

شروع آموزش در کشور ژاپن از سنین پایین است و از همان ابتدا دانش‌آموزان در کنار دروس دانشگاهی و مدرسه با مهارت‌های زندگی و اصول اخلاقی نیز آشنا می‌شوند. آن‌ها یاد می‌گیرند چگونه به صورت گروهی کار کنند، محیط اطراف خود را پاکیزه نگه دارند و همدلی داشته باشند؛ درس‌هایی که آن‌ها را به شهروندانی مسئول تبدیل می‌کنند. محیط مدارس بر نظم و احترام متقابل تاکید دارد و معلمان نقش کلیدی در هدایت رشد تحصیلی و شخصیتی دانش‌آموزان ایفا می‌کنند.

ژاپن در زمینه آموزش علوم، ریاضیات و فناوری هم یکی از بهترین‌هاست و این موضوع باعث می‌شود که دانش‌آموزان برای مواجهه با نیازهای جهانی و تغییرات سریع آماده باشند. به طور کلی، نظام آموزشی ژاپن نشان می‌دهد که موفقیت تنها با فشار حاصل نمی‌شود، بلکه بر پایه احترام، تعادل و تلاش مداوم برای بهبود و پیشرفت مستمر بنا شده است.

دانمارک

دیگر کشوری که یک نظام آموزشی قوی و معتبر دارد، دانمارک است. سیستم آموزشی این کشور، تفاوت زیادی با آموزش در دیگر کشورها دارد. برای مثال در سیستم آموزشی دانمارک به تعداد کم کلاس‌ها تاکید می‌شود. همچنین مسائلی مانند توسعه فردی، ترکیب آموزش‌های تئوری و عملی و تعلیم و تربیت همگانی، اهمیت زیادی دارند.

از دیگر ویژگی‌هایی که نظام آموزشی کشور دانمارک را به بهترین نظام آموزشی دنیا تبدیل می‌کند، می‌توان به رایگان بودن مدارس و دانشگاه‌های دولتی و دسترسی آسان به منابع آموزشی مختلف، به‌ویژه کتابخانه‌ها اشاره کرد. در سیستم آموزشی این کشور دانشجویان این امکان را دارند که براساس علاقه و استعدادهایی که دارند، مسیر آموزش و تحصیل خود را انتخاب کنند. چنین رویکردی باعث ایجاد جامعه‌ای پویا و خلاق می‌شود.

سوئیس

سوئیس هم جزو کشورهایی است که در لیست بهترین نظام‌های آموزشی دنیا در رتبه‌های بالا قرار دارد. نظام آموزشی این کشور به‌عنوان یکی از کارآمدترین سیستم‌ها در جهان شناخته می‌شود، چراکه در آن توسعه چندجانبه دانش‌آموزان، آموزشی تئوری و کاربردی، اخلاق و ارتباطات اجتماعی اهمیت ویژه‌ای دارند.

یکی از مسائلی که در این سیستم آموزشی به آن تاکید می‌شود، خودآموزی است و سنجش پیشرفت دانش‌آموزان تنها به آزمون‌های رایج محدود نمی‌شود. در این کشور از روش‌های ارزیابی متنوعی استفاده می‌شود که شامل آزمون‌های نوشتاری، فعالیت‌های عملی و مصاحبه‌های شفاهی هستند. توجه و تمرکز این سیستم بر پرورش فردیت و مهارت‌های کاربردی، فرصت‌های تحصیلی و شغلی فارغ‌التحصیلان را نیز افزایش می‌دهد.

انگلستان

اولین دانشگاه‌ها و مراکز آموزش آکادمیک به سبک مدرن، در انگلستان شکل گرفتند و این کشور بیشتر به دلیل دانشگاه‌های معتبرش شناخته می‌شود. با‌این‌حال، مدارس و دبیرستان‌های انگلستان نیز در زمره بهترین نظام‌های آموزشی جهان قرار دارند. سطح بالای آموزش، صنعت پویا و بازار کار قوی از جمله ویژگی‌هایی هستند که تحصیل در انگلستان را نسبت به دیگر کشورها متمایز می‌کنند. علاوه بر این، بورسیه‌ها و امکانات رفاهی و آموزشی که در اختیار دانشجویان قرار می‌گیرد نیز از عوامل برجسته این نظام آموزشی محسوب می‌شوند.

سیستم آموزشی این کشور به‌دلیل ارزش بالایی که برای تحقیقات قائل است هم به‌عنوان بهترین نظام آموزشی دنیا شناخته می‌شود. در نظام آموزشی بریتانیا، هدف از تحصیل تنها یادگیری مطالب علمی نیست و پرورش مهارت‌هایی مانند تفکر انتقادی، خلاقیت و... نیز اهمیت ویژه‌ای دارد. در این نظام آموزشی دانش‌آموزان به جای حفظ کردن دروس و مطالب آموزشی، در مورد موضوعات مختلف بحث کرده، ایده‌های هم را زیر سوال می‌برند و از این طریق دیدگاه‌های خود را توسعه می‌دهند.

استرالیا

استرالیا از دیگر کشورهایی است که با داشتن سیستم آموزشی قوی، به‌عنوان یکی از محبوب‌ترین مقاصد مهاجرت تحصیلی شناخته می‌شود. نظام آموزشی این کشور به داشتن دانشگاه‌های برجسته، امکانات آموزشی مدرن و محیط چندفرهنگی و تعادل مناسب بین کیفیت آموزش و زندگی دانشجویی معروف است.

در نظام آموزشی این کشور به جز درس و مدرسه، به توسعه مهارت‌ها و خلاقیت دانش آموزان و دانشجویان هم توجه می‌شود. دانشگاه‌های این کشورمانند دانشگاه ملبورن، دانشگاه ملی استرالیا و دانشگاه سیدنی نیز به خاطر برنامه‌های نوآورانه، برتری در تحقیقات و همکاری‌های بین‌المللی همواره جزو بهترین‌های جهان محسوب می‌شوند.

از دیگر ویژگی‌های مهم نظام آموزشی استرالیا می‌توان به توجه ویژه‌ای که به رفاه و اشتغال‌پذیری دانشجویان دارد اشاره کرد. نظام آموزشی استرالیا تضمین می‌کند که دانش‌آموزان از حمایت و راهنمایی لازم برای موفقیت تحصیلی و شخصی برخوردار باشند. به‌علاوه با ارائه گزینه‌های تحصیلی انعطاف‌پذیر، فرصت‌های مشارکت صنعتی و امکان کار پاره‌وقت، دانشجویان می‌توانند ضمن تحصیل، تجربه‌های عملی و ارزشمندی کسب کنند.

سنگاپور

سنگاپور هم یکی از کشورهای پیشرو در حوزه آموزش‌وپرورش است و به دلیل سیستم آموزشی پیشرفته و موثر خود، در رتبه‌های برتر جهانی قرار دارد. نظام آموزشی سنگاپور بر تقویت مهارت‌های پایه‌ای مانند علوم، فناوری، مهندسی و ریاضیات تاکید دارد تا دانش‌آموزان برای مواجهه با چالش‌های جهانی آماده باشند. علاوه بر این، پرورش اخلاق و ارزش‌های مدنی، از جمله احترام به تنوع فرهنگی و برابری جنسیتی، بخش مهمی از آموزش در نظام آموزشی سنگاپور به‌عنوان بهترین نظام آموزشی دنیا محسوب می‌شود.

در سیستم آموزشی سنگاپور از روش‌های تدریس تعاملی و پویا استفاده می‌شود، فناوری در فرآیند یادگیری مورد استفاده قرار گرفته و فرصت‌های یادگیری خارج از کلاس و در محیط‌های واقعی برای دانش‌آموزان فراهم می‌شود. به این ترتیب، سنگاپور نمونه‌ای الهام‌بخش در زمینه نوآوری و بهبود نظام‌های آموزشی برای سایر کشورها است.

سخن پایانی

با یک نگاه کلی به عملکرد بهترین نظام‌های آموزشی دنیا می‌توان گفت که تنها سطح علمی بالای یک کشور، ملاک انتخاب آن به عنوان بهترین سیستم آموزشی نیست. بلکه موارد دیگری مانند کیفیت آموزش، تعداد دانش آموزانی که از آموزش‌های خوب بهره می‌برند و... هم در تبدیل یک نظام آموزشی ساده به برترین نظام آموزشی تاثیر دارد. به عبارت دیگر، کشورهایی با بهترین سیستم آموزشی از تمام توان خود برای برقراری عدالت آموزشی و فراهم کردن فرصت یادگیری برای همه دانش آموزان، با هر شرایطی استفاده می‌کنند.

همان‌طور که گفتیم، یکی از روش‌های فراهم‌سازی فرصت برابر یادگیری برای دانش آموزان، استفاده از ابزارهای آموزش از راه دور و آنلاین، مانند ابزارهایی است که در پلتفرم سپید ارائه‌ می‌شوند. در سپید می‌توانید دوره آموزش آنلاین خود را به سادگی ایجاد کنید و آن را در اختیار دانش‌آموزان قرار دهید. البته امکانات سپید محدود به ساخت دوره نیست و علاوه بر ایجاد بستر آموزش، امکان استفاده از انواع ابزارهای آموزشی برای ارائه بهتر مطالب به دانش‌آموزان هم در این پلتفرم وجود دارد.‌ به عبارت دیگر با سپید، فرصت تعامل با دانش‌آموزان و ارائه بهترین آموزش‌ها به آن‌ها با هر فاصله‌ و در هر شرایطی فراهم است. برای آشنایی بیشتر با سپید و امکانات آن، می‌توانید از پشتیبانان ما، مشاوره رایگان ساخت آموزشگاه آنلاین بگیرید.